IN MEMORIAM ELISA VAN DER SPEETEN

 

Op 16 februari 1996 overleed in het rustoord Ter Bake van Denderleeuw ons trouw erelid Elisa Van der Speeten op 80-jarige leeftijd. Het grootste deel van haar leven bracht ze door te Middelburg - een dorpje aan de Nederlandse grens - waar ze in dienst stond van pastoor en parochie. Zij werd volgens haar wens te Okegem begraven.

Elisa Van der Speeten werd te Okegem op 10 augustus 1915 geboren als derde en jongste dochter van Petrus en Maria Van der Speeten.

Op jeugdige leeftijd werd ze tewerkgesteld als huishoudster bij de Eerwaarde Heren Leraars van het Sint-Aloysiuscollege te Ninove waar ook Martha Vernaillen van Okegem reeds verschillende jaren "diende". Bij de groep priester-leraars behoorde toen ook E.H. Leopold De Sutter, die zondag-onderpastoor was te Okegem van 1936 tot 1938.

Begin de jaren veertig werd E.H. De Sutter tot onderpastoor aangesteld op de Sint-Michielsparochie van Gent. Hij vroeg aan Elisa of ze hem wou vergezellen om als huishoudster te fungeren.

Op 22 maart 1950 werd onderpastoor De Sutter door de bisschop aangesteld als pastoor van de parochie Middelburg en zijn huishoudster Elisa diende hen te vergezellen.

Toen Middelburg nauwelijks begon te herrijzen uit de puinen, die de Tweede Wereldoorlog er had aangericht, heeft Elisa samen met pastoor De Sutter heel hard gewerkt om kerk en parochie en het patrimonium van de kerk zijn huidige luister te schenken. Pas als elke parochiaan op materieel en sociaal gebied gered was dacht pastoor De Sutter eraan een mooie pastorij op te richten.

In dat pastoreel huis heeft ze zich ruim twintig jaar zowel in de kerk als in de tuin tenvolle kunnen uitleven.

Pastoor De Sutter overleed vrij onverwacht op 3 februari 1974. Nadien kwamen er voor Elisa een paar moeilijke jaren. Ze kwam terug naar Okegem en was een paar jaar in dienst bij dokter Stalpaert. Maar Middelburg kon ze niet vergeten. Ze keerde er medio de jaren zeventig terug en kon in een huis dat eigendom van de kerkfabriek was, haar intrek nemen.

Hierin verbleef ze tot ze door ziekte verplicht was in een rustoord te gaan om er de nodige verzorging te krijgen. Ze overleed er op 16 februari 1996. "Zonder Middelburg kon zij niet meer leven: zij had er teveel van zichzelf verloren en gegeven".

Op de plechtige uitvaartmis die te Okegem op 22 februari 1996 gehouden werd gingen de deken van Maldegem en de huidige pastoor van Middelburg H. Van de Walle voor in de dienst. Laatstgenoemde hield een korte maar zinvolle homilie. Hij was zo vriendelijk ons er een kopie van te bezorgen en nemen die met zijn toestemming graag over.

 

Preek op de begrafenis

 

Wellicht verwondert het u niet, dat wij het evangelie van het bezoek van Jezus aan Martha en Maria hebben uitgekozen, nu we hier zijn komen bidden bij de begrafenis van Elisa Van der Speeten. Zij behoorde tot die groep vrouwen, wier soort aan het verdwijnen is: de huishoudsters van de priesters.

Door de band graaggeziene mensen. Ook al gebeurde het wel eens dat hun kleine kanten een stukje gehekeld werden in volkse humor en verhalen; dan mogen we dit nog beschouwen als een stuk sympathie en waardering. Want ook de parochianen van Middelburg wisten hoe hun pastoor door Lisa tot in de puntjes werd verzorgd. En van de oudere Middelburgenaars mocht is vernemen, hoe zij keihard kon werken: ze heeft aan de heropbouw van het dorp meegezwoegd. Had pastoor De Sutter vele relaties, het was Lisa die de prima gastvrouw was voor hen. Zegende pastoor de Sutter de mensen, dan was Lisa zijn rechterhand, die heel veel heeft uitgevoerd van wat hij plande.

Het is ons een beetje vreemd: de geestdrift van mensen, volledig ten dienste van de priester en zijn parochie. Toch was het dit wat Lisa bezielde: zo wou zij een gegeven mens zijn aan Jezus Christus. En niet alleen als "een Martha". Dan zouden wij haar tekort doen. Stonden haar gastvrije en dienstbare naastenliefde in de parochie op het voorplan; er was ook tijd voor gebed: de dagelijkse mis, de paternoster, het luisteren naar de preek. En dàt is dan de bovenhand gaan krijgen, naarmate zij ouder werd. Zij trok zich terug, wanneer zij aanvoelde, soms ten onrechte, dat zij het zo goed niet meer kon als vroeger. Zij, die zoveel de handen uit de mouwen had gestoken, was zo bang iemand tot last te zijn of een woordje verkeerd te zeggen.

Lisa was voor ons allen een teken van liefdevolle zorg voor de priester, de man Gods, en voor de Kerk, Gods volk. Zij heeft in haar levensstaat de liefde tot God en de naaste beide doorleefd.

Eerst was ze vooral de actieve, de gevende, die niet zoveel hoefde te ontvangen. Later ontdekte zij hoe zij ook, zoals Maria in het evangelie, veel te ontvangen had van God en de mensen. Zo heeft zij stil en bescheiden van ons afscheid genomen, om het eeuwige leven te mogen krijgen van God.